Ikigai (生き甲斐)

“Αυτό που δίνει νόημα στη ζωή μας”

Η έννοια του Ikigai και η μεθοδολογία που αναπτύχθηκε και απορρέει από αυτή, γίνεται όλο και πιο προσφιλής στον δυτικό κόσμο.

Η ιαπωνική λέξη Ikigai αποτελείται από δύο μέρη όπου το “iki” 生き ζωή και το “kai” 甲斐 αξία, με δύο λόγια λοιπόν “η αξία της ζωής”.

Σύμφωνα με την ψυχίατρο Mieko Kamiya, τη “μητέρα” της Ikigai ψυχολογίας και συγγραφέα του βιβλίου “Aναφορικά με το ikigai” (Ikigai ni tsuite στα ιαπωνικά) ikigai είναι «αυτό που κάνει τη ζωή μας να έχει αξία». Αφορά την ευτυχία μας και ενέχει το ουσιαστικό στοιχείο της αίσθησης ότι η ζωή προχωρά μπροστά.

Η πιο ειλικρινής, αυθεντική πτυχή του, σύμφωνα με την Mieko Kamiya, προέρχεται από το συναίσθημά μας.

Ένα ερώτημα που τίθεται συχνά είναι είναι εάν πρέπει κάποιος να μετατρέψει το πάθος του, το ikigai του σε αντικείμενο εργασίας. Στην Ιαπωνία άλλοι υποστηρίζουν πως ναι και άλλοι πως όχι αναφέροντας και τη σχετική επιχειρηματολογία. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, στο career coaching το ikigai θα διερευνηθεί ώστε να αποφασιστεί συνειδητά εάν θα αποτελέσει μέρος της επαγγελματικής καθημερινότητάς και με ποιον τρόπο. Αυτή η διερεύνηση κρίνεται ιδιαλιτερα ωφέλιμη στο coaching σταδιοδρομίας για εφήβους ώστε να μην δημιουργηθούν τυχόν “απωθημένα” στην ενήλικη ζωή.

Ο Ken Mogi, Ιάπωνας νευροεπιστήμονας (και συγγραφέας του βιβλίου “Awakening your ikigai”) επισημαίνει μια ακόμη πτυχή του ikigai: ότι πρόκειται επίσης για την απόλαυση και των μικρών πραγμάτων.

Είναι δηλαδή όλα εκείνα τα μικρά πράγματα που διασκεδάζουν τις αισθήσεις μας και που δημιουργούν ροή (flow) στο εδώ και στο τώρα χωρίς κανένα κόπο, χωρίς καμία ιδιαίτερη προσπάθεια από πλευράς του ανθρώπου που το βιώνει. Είναι οι μικρές χαρές που ο καθένας μας εκτιμά προσωπικά, εντάσσει στην καθημερινότητά του και για τις οποίες είναι ευγνώμων.

Συνεπώς, το ikigai ενσωματώνεται και στο personal brilliance coaching και στην αναζήτηση της προσωπικής ευτυχίας.

Τέλος, σύμφωνα με έρευνες στην Ιαπωνία, η ύπαρξη ενός τουλάχιστον συνειδητού Ikigai συμβάλλει στην μακροβιότητα καθώς και στην πιο αργή εξέλιξη της άνοιας στους ηλικιωμένους.

Πιο συγκεκριμένα, ο Akihiro Hasegawa, κλινικός ψυχολόγος και επίκουρος καθηγητής στο πανεπιστήμιο Toto Eiwa, σε μια μελέτη του σε ασθενείς με άνοια ανακάλυψε ότι οι ασθενείς που είχαν έντονη την αίσθηση του Ikigai τους ήταν σε θέση να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου, σε σχέση με εκείνους που δεν είχαν ισχυρή αίσθηση των Ikigai τους και στους οποίους η άνοια εξελίχθηκε πιο γρήγορα.

Μελετώντας το Ikigai, ο Hasegawa το περιγράφει επίσης ως “το συναίσθημα ότι κάποιος είναι ζωντανός ‘εδώ και τώρα’” και τόνισε πως η ατομική αυτή συνειδητοποίηση ωθεί έναν άνθρωπο να επιβιώσει, ακόμη και όταν αντιμετωπίζει δύσκολες συνθήκες, να νιώθει ότι έχει έλεγχο στη ζωή του και να προχωρά.

Αναγνωρίζει, δε, τον ρόλο που παίζει η δημιουργία στενών συνδέσεων στις σημαντικές διαπροσωπικές μας σχέσεις και συμβουλεύει να βρίσκει κανείς χρόνο για πράγματα που δίνουν νόημα, σκοπό και χαρά στην καθημερινότητά του.

Συνοπτικά λοιπόν, σύμφωνα με τους παραπάνω ειδήμονες στο Ikigai καθώς και άλλους Ιάπωνες που έχουν εντρυφήσει στην έννοια του, το Ikigai:

• Είναι αυτό που δίνει νόημα στο πρωινό ξύπνημα, ο λόγος να ξυπνάμε ευδιάθετοι, με όρεξη για ζωή
• Αντανακλά τον «εσωτερικό μας εαυτό» και δεν έχει να κάνει με το τί οι άλλοι περιμένουν ή χρειάζονται από εμάς
• Δίνει νόημα και σκοπό στην ύπαρξη
• Δίνει το αίσθημα του ελέγχου (ειδικά σε στιγμές χάους ή περιόδους ιδιαίτερων δυσκολιών)
• Είναι αυτό που προσδίδει ένα χαμόγελο στο πρόσωπό μας απλώς και μόνο στη σκέψη του
• Είναι αυτό με το οποίο επιθυμούμε ν’ ασχοληθούμε ακόμη κι’ όταν δεν μας ζητείται από κανέναν
• Είναι πράγματα με τα οποία όταν ασχολούμαστε μπαίνουμε εύκολα σε «ροή»
• Μας κινητοποιεί για την επίτευξη της αυτοπραγμάτωσης και
• Συμβάλλει στο αίσθημα της εκπλήρωσης και της ουσιαστικής πληρότητας στη ζωή.

Κλείνοντας να αναφέρουμε ότι από τα παραπάνω θα πρέπει να γίνεται και κατανοητό ότι σε καμία περίπτωση το ικιγκάι (ikigai) ΔΕΝ είναι οι 5 "χρωματιστοί κύκλοι" που αναφέρονται σε βιβλιογραφία της δύσης (όπως τι χρειάζεται ο κόσμος από σένα ή για το τι μπορείς να πληρωθείς τελικά) και που παραπέμπουν σε διάγραμμα Venn.  

Για περισσότερα αναφορικά με το ικιγκάι και πώς μπορεί να σας βοηθήσει επικοινωνήστε με την Ανδριανα Κάλφα - Ubunuki στην "επικοινωνία".